خرید خودرو در اروند؛ محدوده پلاک، مرخصی و قوانین تازه ۱۴۰۵
پیش از خرید خودرو در منطقه آزاد اروند بدانید پلاک آن کجا اعتبار دارد، مرخصی و تبدیل به پلاک ملی چگونه است و در ۱۴۰۵ چه چیزی تغییر کرده است.
پیش از خرید خودرو در منطقه آزاد اروند یک نکته باید روشن باشد: خودروی پلاک اروند در حالت عادی فقط در محدوده استان خوزستان تردد می‌کند و برای خروج از آن باید مرخصی بگیرد. ارزان‌تر بودن خودروهای مناطق آزاد عمدتاً به حقوق ورودی کمتر برمی‌گردد و بهای آن همین محدودیت تردد است. این راهنما بر پایه اطلاعیه‌های رسمی و گزارش‌های خبری تا ابتدای مهر ۱۴۰۵ نوشته شده است.
اروند کجاست
منطقه آزاد اروند با وسعت ۳۷ هزار و ۴۰۰ هکتار در شمال‌غربی خلیج فارس و در محل تلاقی رودخانه‌های اروند و کارون قرار دارد. شهرهای آبادان و خرمشهر و جزیره مینو در محدوده این منطقه هستند و اروند در مجاورت مرزهای عراق و کویت است. خودروهایی که در این منطقه شماره‌گذاری می‌شوند پلاک اختصاصی اروند می‌گیرند.
محدوده تردد پلاک اروند
سرهنگ رضا دولتشاهی، رئیس پلیس راهور خوزستان، در تیر ۱۴۰۴ گفت خودروهای مدل ۲۰۱۸ پلاک اروند و وانت‌ها، مینی‌بوس‌ها و اتوبوس‌هایی که سال قبل وارد شده بودند در سراسر استان خوزستان تردد می‌کنند و در آن زمان سالانه دو نوبت یک‌ماهه مرخصی داشتند؛ او درباره سایر خودروهای پلاک اروند چیزی نگفت. یک گزارش خبری در تیر ۱۴۰۵ هم محدوده تردد اروند را تا مرکز استان و حدود ۱۲۰ کیلومتر ذکر کرده است. اگر شهرتان از آبادان و خرمشهر دور است، محدوده دقیق را پیش از خرید از پلیس راهور خوزستان بپرسید.
رئیس پلیس راهور فراجا در ۱۰ خرداد ۱۴۰۵ اعلام کرد خودروهای پلاک پنج منطقه آزاد، از جمله اروند، به دلیل شرایط جنگ می‌توانند به‌صورت گذر موقت در سراسر کشور تردد کنند؛ این مجوز در همه مناطق یکسان ادامه نیافت و برای نمونه خودروهای چابهار تا ۲۶ خرداد به منطقه فراخوانده شدند. اما پلیس راهور فراجا در ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ اعلام کرد تمدید تردد سراسری تا پایان آذر ۱۴۰۵ فقط شامل خودروهای پلاک کیش و قشم است و خودروهای سایر مناطق آزاد، که اروند هم یکی از آن‌هاست، برای خروج از محدوده مصوب باید مرخصی بگیرند و پلاک گذر موقت دریافت کنند.
مرخصی؛ سفر بیرون از استان با نوبت و صف
در شهریور ۱۴۰۵ کار مرخصی خودروهای اروندی در گمرک‌های اهواز و خرمشهر انجام می‌شد و به گفته رئیس پلیس راهور خوزستان، خدمات فقط به کسانی داده می‌شود که از سامانه نوبت‌دهی نوبت گرفته باشند. نماینده اهواز در ۱۳ شهریور ۱۴۰۵ گفت انتظار در صف گمرک برای مرخصی گاهی به حدود ۱۵ ساعت می‌رسد. اگر زیاد به استان‌های دیگر سفر می‌کنید، این صف را هم در حساب بیاورید.
درباره تعداد و مدت نوبت‌های مرخصی، مقام‌های رسمی عدد یکسانی نگفته‌اند. در مهر ۱۴۰۴ معاون فرماندهی انتظامی خوزستان از افزایش مرخصی اروند از دو به چهار نوبت در سال خبر داد، بی‌آنکه مدت هر نوبت را بگوید، و در همان ماه جانشین پلیس راهور برای مناطق آزاد از چهار نوبت ۱۵روزه سخن گفت. قاعده امروز مرخصی، پوشش بیمه در سفر و هزینه‌های آن را پیش از خرید از پلیس راهور خوزستان یا گمرک استعلام بگیرید.
پلاک موقت؛ خودرویی که از استان بیرون نمی‌رود
از تیر ۱۴۰۴، در طرحی به نام گذر موقت، خودروهای خارجی در اروند با پلاک موقت ۲۴ماهه شماره‌گذاری می‌شدند. این پلاک را با پلاک گذر موقتی که هنگام مرخصی صادر می‌شود اشتباه نگیرید. به اعلام پلیس راهور خوزستان، خودروهای این طرح تحت هیچ شرایطی حق خروج از استان را نداشتند و مرخصی هم نمی‌گرفتند. طبق بخشنامه‌ای که پلیس راهور فراجا در خرداد ۱۴۰۴ درباره خودروهای ورود موقت مناطق آزاد ابلاغ کرد، پلاک موقت به پلاک ملی تبدیل نمی‌شود.
طبق اطلاعیه رسمی سازمان منطقه آزاد اروند در ۱۵ تیر ۱۴۰۵، صدور پلاک موقت از ابتدای تیر ۱۴۰۵ متوقف شده و شماره‌گذاری فقط با پلاک دائمی اروند انجام می‌شود. با این حال خودروهایی که پیش‌تر پلاک موقت گرفته‌اند ممکن است همچنان عرضه شوند. برای چنین خودرویی از سازمان منطقه و پلیس راهور خوزستان بپرسید امروز چه محدودیتی دارد و آیا سندش به نام شما منتقل می‌شود.
آنچه در ۱۴۰۵ تغییر کرده است
سید محمد حسینی‌نصر، معاون توسعه اقتصادی و سرمایه‌گذاری سازمان منطقه آزاد اروند، در ۱۵ تیر ۱۴۰۵ اعلام کرد اشخاص حقیقی و حقوقی فقط تا ۱۵ مرداد ۱۴۰۵ فرصت دارند خودرو وارد اروند کنند و پس از آن واردات فقط در اختیار شرکت‌های مجاز و تأییدشده سازمان است. به گفته او، خودرویی که پس از این مهلت وارد شود مشمول عودت می‌شود. طبق همین اطلاعیه، خودروی بالای ۲۵۰۰ سی‌سی فقط در صورتی شماره‌گذاری می‌شود که مدل ۲۰۲۲ یا جدیدتر باشد. پیش از آن هم هیئت‌مدیره سازمان، عوارض گمرکی خودروهای بالای دو هزار سی‌سی را از ۱۵ دی ۱۴۰۴ از ۱۰ به ۱۵ درصد رسانده بود.
به گفته سخنگوی منطقه آزاد انزلی، از شهریور ۱۴۰۵ در همه مناطق آزاد شماره‌گذاری فقط از راه شرکت‌های مجاز انجام می‌شود. پیش از پرداخت استعلام بگیرید که در اروند، وقتی خودرو را از شرکت واردکننده مجاز می‌خرید، سند به نام خود شما صادر می‌شود یا نه.
تبدیل به پلاک ملی؛ تنها راه تردد دائمی در کل کشور
تنها راه برای اینکه خودروی اروندی بدون مرخصی در کل کشور تردد کند، تبدیل آن به پلاک ملی است. نخستین خودروی پلاک اروند در شهریور ۱۴۰۵ پلاک ملی گرفت و به گفته حسینی‌نصر، در اروند فعلاً مدل‌های ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۸ مشمول این مسیر هستند. مراحل کار شامل گرفتن کد شیما، ثبت آماری در سامانه جامع تجارت و معرفی خودرو از امور گمرکی اروند به گمرک است و در این مسیر عوارض، بدهی‌ها، حقوق ورودی و سود بازرگانی پرداخت می‌شود.
اگر به امید تبدیل پلاک خرید می‌کنید، این شرط‌ها را بدانید. طبق تصویب‌نامه هیئت وزیران، خودرو باید پیش از ۲۴ تیر ۱۴۰۳ وارد منطقه آزاد شده باشد، اما در گزارش‌های مربوط به قانون بودجه ۱۴۰۵ مبنا پایان سال ۱۴۰۳ آمده است؛ اگر تاریخ سند بین این دو است، از امور گمرکی سازمان منطقه آزاد اروند استعلام بگیرید. طبق ضوابط اعلام‌شده در ۱۴۰۴، از تاریخ ورود خودرو به منطقه آزاد هم نباید بیش از پنج سال گذشته باشد؛ اجرای این شرط در ۱۴۰۵ را استعلام کنید. با این ضوابط، خودروهای نویی که در ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ وارد اروند شده‌اند در این مسیر قرار نمی‌گیرند. طبق ضوابطی که سازمان‌های مناطق آزاد اعلام کرده‌اند، مالک و واردکننده خودرو باید یک نفر باشند، پس خودرویی که دست‌به‌دست شده ممکن است امکان تبدیل نداشته باشد.
در فراخوان‌های مناطق آزاد، مثلاً فراخوان کیش، حجم موتور خودرو برای تبدیل پلاک حداکثر ۲۵۰۰ سی‌سی آمده است، اما وزارت صمت در ۲۵ خرداد ۱۴۰۵ ثبت سفارش خودروهای بالای ۲۵۰۰ سی‌سی را هم که پیش‌تر وارد مناطق آزاد شده بودند ممکن کرد؛ اجرای آن در اروند را پیش از معامله از امور گمرکی سازمان منطقه آزاد اروند استعلام بگیرید. برندهایی مانند فراری، لامبورگینی و پورشه هم مشمول نیستند.
بخش اصلی هزینه، عوارضی هم‌اندازه حقوق ورودی خودروی مشابه در ۱۴۰۴ است و مالیات جدا حساب می‌شود. به گفته مدیر دفتر واردات گمرک در شهریور ۱۴۰۵، سود بازرگانی تبدیل پلاک تا پایان اسفند ۱۴۰۵ با ۲۰ درصد تخفیف محاسبه می‌شود؛ این تخفیف فقط به سود بازرگانی مربوط است. طبق اطلاعیه سامانه جامع تجارت در مرداد ۱۴۰۴، مهلت ثبت سفارش تا ۱۶ خرداد ۱۴۰۶ است؛ پیش از اقدام، تغییر احتمالی آن پس از قانون بودجه ۱۴۰۵ را بررسی کنید. هزینه کامل تبدیل را پیش از معامله برآورد کنید.
پیش از معامله چه چیزهایی را بپرسید
برای پلاک موقت در ۱۴۰۴، سازمان منطقه آزاد اروند تأیید سکونت در سامانه سخا در استان خوزستان و حضور شخص مالک را شرط کرده بود. اینکه شرط سکونت امروز برای انتقال سند پلاک دائمی اروند به نام خریدار هم لازم است یا نه، در منبع رسمی سال ۱۴۰۵ دیده نشد. اگر ساکن خوزستان نیستید، پیش از هر پرداختی از سازمان منطقه بپرسید آیا سند خودرو به نام شما منتقل می‌شود.
نوع پلاک را مشخص کنید، چون پلاک دائمی، پلاک موقت و پلاک ملی قواعد متفاوتی دارند. مدل و حجم موتور را با ضوابط بالا بسنجید، مدارک ورود قانونی و سند را ببینید، خلافی و بدهی‌ها را از پلیس راهور استعلام بگیرید و از بیمه‌گر بپرسید بیمه‌نامه در سفر با مرخصی چه پوششی دارد.
در آگهی‌های اینترنشنال اتوکار نوع پلاک و وضعیت ترخیص هر خودرو جداگانه ثبت می‌شود. برای وضعیت فنی و بدنه هم می‌توانید پیش از پرداخت، درخواست کارشناسی خودرو با گزارش ۱۳بخشی بدنه را ثبت کنید.
جمع‌بندی: خودروی پلاک اروند برای چه کسی مناسب است
خودروی پلاک اروند برای کسی که در خوزستان زندگی و کار می‌کند می‌تواند انتخاب معقولی باشد. برای خریدار شهرهای دیگر، این خرید فقط در دو حالت معنا دارد: یا خودرو واقعاً شرایط تبدیل به پلاک ملی را دارد و هزینه کامل تبدیل در قیمت دیده شده است، یا خریدار پذیرفته که خروج از استان فقط با مرخصی و گاهی صف طولانی گمرک ممکن است. این قوانین در همین یک سال چند بار عوض شده‌اند، پس پیش از امضای قرارداد هر قاعده‌ای را با آخرین اطلاعیه سازمان منطقه و پلیس راهور خوزستان تطبیق دهید.
