شماره موتور خودرو کجاست؟ راهنمای پیدا کردن شماره موتور در برندهای مختلف

مقدمه

شماره موتور یکی از شناسه‌های مهم خودرو است که هنگام خرید و فروش، تعویض یا بررسی اصالت موتور و همچنین برخی مراحل اداری و کارشناسی خودرو اهمیت پیدا می‌کند. این شماره به‌صورت مستقیم روی خود موتور یا بلوک موتور درج می‌شود و با شماره شاسی یا VIN یکسان نیست.

محل حک شدن شماره موتور در خودروهای مختلف یکسان نیست. حتی در یک برند ممکن است با تغییر مدل، نسل خودرو یا نوع موتور، محل درج شماره نیز تغییر کند. به همین دلیل برای پیدا کردن شماره موتور باید مدل و پیشرانه خودرو را نیز در نظر گرفت. برای نمونه، دفترچه‌های رسمی هیوندای شماره موتور را روی بلوک موتور معرفی می‌کنند و محل دقیق آن را بر اساس نوع موتور در تصویر مشخص می‌کنند.

در خودروهای وارداتی، شناخت محل شماره موتور اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا ممکن است این شماره به‌دلیل قرار گرفتن در قسمت پایین یا پشت موتور به‌سادگی قابل مشاهده نباشد.

شماره موتور خودرو چیست؟

شماره موتور یک شناسه اختصاصی برای مجموعه موتور خودرو است که توسط سازنده روی موتور حک می‌شود. این شماره با VIN تفاوت دارد؛ VIN شناسه خودرو و بدنه است، در حالی که شماره موتور به خود موتور مربوط می‌شود.

در بسیاری از خودروها شماره موتور روی سطح ماشین‌کاری‌شده‌ای از بلوک موتور حک شده است. محل رایج آن می‌تواند در کنار بلوک، قسمت جلویی یا عقبی موتور، نزدیک محل اتصال موتور و گیربکس یا در قسمت‌های دیگری از بلوک باشد.

بنابراین نمی‌توان برای تمام خودروهای یک برند یک محل ثابت اعلام کرد.

تفاوت شماره موتور و شماره شاسی چیست؟

شماره موتور و شماره شاسی دو شناسه متفاوت هستند و نباید با یکدیگر اشتباه گرفته شوند.

**شماره موتور:** روی خود موتور حک می‌شود و مربوط به واحد پیشرانه است.

**شماره شاسی یا VIN:** شناسه ۱۷ رقمی خودرو است و برای شناسایی خود وسیله نقلیه، سوابق و امور مالکیت استفاده می‌شود.

برای مثال، BMW محل VIN را در نقاط مختلف خودرو از جمله محفظه موتور، پلاک‌های شناسایی و پشت شیشه معرفی می‌کند؛ این شماره با شماره موتور تفاوت دارد.

شماره موتور خودروهای مختلف کجاست؟

جدول محل شماره موتور خودروهای مختلف

### تویوتا

| برند | مدل‌های رایج | محل تقریبی شماره موتور | میزان دسترسی | | ------ | ------------ | ---------------------------- | -------------- | | Toyota | Land Cruiser | روی بلوک یا تنه سیلندر موتور | متوسط تا دشوار | | Toyota | Camry | روی بلوک موتور | متوسط | | Toyota | Corolla | روی بلوک موتور | متوسط | | Toyota | RAV4 | روی بلوک موتور | متوسط | | Toyota | Yaris | روی بلوک موتور | متوسط |

در منابع فنی تویوتا، شماره سریال موتور روی بلوک سیلندر موتور معرفی شده است؛ اما محل دقیق آن با توجه به کد موتور متفاوت است. بنابراین برای خودروهای وارداتی تویوتا بهتر است محل شماره بر اساس موتور همان خودرو بررسی شود.

### لکسوس

| برند | مدل‌های رایج | محل تقریبی شماره موتور | میزان دسترسی | | ----- | ------------ | ---------------------- | -------------- | | Lexus | RX | روی بلوک موتور | متوسط | | Lexus | NX | روی بلوک موتور | متوسط | | Lexus | ES | روی بلوک موتور | متوسط | | Lexus | LX | روی بلوک موتور | متوسط تا دشوار | | Lexus | IS | روی بلوک موتور | متوسط |

در لکسوس نیز محل دقیق شماره موتور به نوع پیشرانه وابسته است و برای بررسی کارشناسی باید مدل و کد موتور مشخص باشد.

### هیوندای

| برند | مدل‌های رایج | محل تقریبی شماره موتور | میزان دسترسی | | ------- | ------------ | ---------------------- | -------------- | | Hyundai | Tucson | روی بلوک موتور | متوسط | | Hyundai | Santa Fe | روی بلوک موتور | متوسط تا دشوار | | Hyundai | Sonata | روی بلوک موتور | متوسط | | Hyundai | Elantra | روی بلوک موتور | متوسط | | Hyundai | Palisade | روی بلوک موتور | متوسط تا دشوار |

هیوندای در دفترچه‌های رسمی خود شماره موتور را روی بلوک موتور مشخص می‌کند. در برخی پیشرانه‌ها محل شماره در قسمت پایین‌تر بلوک قرار دارد و ممکن است برای مشاهده آن به دسترسی از قسمت پایین خودرو نیاز باشد. در توسان ۲۰۲۵ نیز محل شماره برای موتورهای مختلف به‌صورت جداگانه در دفترچه مشخص شده است.

### کیا

| برند | مدل‌های رایج | محل تقریبی شماره موتور | میزان دسترسی | | ---- | ------------ | ---------------------- | ------------ | | Kia | Sportage | روی بلوک موتور | متوسط | | Kia | Sorento | روی بلوک موتور | متوسط | | Kia | K5 | روی بلوک موتور | متوسط | | Kia | Carnival | روی بلوک موتور | متوسط | | Kia | Seltos | روی بلوک موتور | متوسط |

دفترچه‌های رسمی کیا نیز شماره موتور را روی بلوک موتور نشان می‌دهند. در مدل‌های مختلف، به‌دلیل تفاوت موتور، محل دقیق شماره تغییر می‌کند؛ برای مثال در Seltos محل شماره برای موتورهای مختلف به‌صورت جداگانه مشخص شده است.

### نیسان

| برند | مدل‌های رایج | محل تقریبی شماره موتور | میزان دسترسی | | ------ | ------------ | ---------------------- | -------------- | | Nissan | Patrol | روی بلوک موتور | متوسط تا دشوار | | Nissan | X-Trail | روی بلوک موتور | متوسط | | Nissan | Qashqai | روی بلوک موتور | متوسط | | Nissan | Pathfinder | روی بلوک موتور | متوسط تا دشوار | | Nissan | Murano | روی بلوک موتور | متوسط |

در محصولات نیسان، محل دقیق شماره به نوع موتور وابسته است. در بعضی پیشرانه‌ها شماره در قسمت جانبی یا بخش انتهایی بلوک قرار دارد و ممکن است دسترسی مستقیم از بالای موتور محدود باشد.

### میتسوبیشی

| برند | مدل‌های رایج | محل تقریبی شماره موتور | میزان دسترسی | | ---------- | ------------- | ---------------------- | -------------- | | Mitsubishi | Outlander | روی بلوک موتور | متوسط | | Mitsubishi | ASX | روی بلوک موتور | متوسط | | Mitsubishi | Pajero | روی بلوک موتور | متوسط تا دشوار | | Mitsubishi | Eclipse Cross | روی بلوک موتور | متوسط | | Mitsubishi | Lancer | روی بلوک موتور | متوسط |

در میتسوبیشی نیز محل شماره موتور با توجه به کد موتور تغییر می‌کند. برای خودروهای وارداتی این برند، بهتر است شماره موتور پیش از معامله توسط کارشناس و با اطلاعات فنی همان خودرو تطبیق داده شود.

### مرسدس‌بنز

| برند | مدل‌های رایج | محل تقریبی شماره موتور | میزان دسترسی | | ------------- | ------------ | ----------------------- | -------------- | | Mercedes-Benz | C-Class | روی بلوک یا کارتر موتور | متوسط تا دشوار | | Mercedes-Benz | E-Class | روی بلوک موتور | متوسط تا دشوار | | Mercedes-Benz | GLA | روی بلوک موتور | متوسط | | Mercedes-Benz | GLC | روی بلوک موتور | متوسط تا دشوار | | Mercedes-Benz | GLE | روی بلوک موتور | دشوار |

در مرسدس‌بنز محل دقیق شماره یا شناسه موتور به خانواده پیشرانه بستگی دارد. به همین دلیل برای خودروهای جدیدتر مانند GLA و GLC بهتر است کد موتور مشخص شده و سپس محل شماره همان پیشرانه بررسی شود.

### BMW

| برند | مدل‌های رایج | محل تقریبی شماره موتور | میزان دسترسی | | ---- | ------------ | ----------------------- | -------------- | | BMW | سری 3 | روی کارتر یا بدنه موتور | متوسط تا دشوار | | BMW | سری 5 | روی بدنه موتور | متوسط تا دشوار | | BMW | X3 | روی بدنه موتور | متوسط | | BMW | X5 | روی بدنه موتور | متوسط تا دشوار | | BMW | X6 | روی بدنه موتور | دشوار |

BMW در مستندات فنی خود، شناسه موتور را روی **crankcase** معرفی می‌کند و در برخی موتورهای این برند، شناسه و شماره موتور در قسمت پشت پایه کمپرسور کولر قرار گرفته‌اند. بنابراین در BMW محل دقیق باید بر اساس کد موتور بررسی شود.

### فولکس‌واگن

| برند | مدل‌های رایج | محل تقریبی شماره موتور | میزان دسترسی | | ---------- | ------------ | ---------------------- | -------------- | | Volkswagen | Tiguan | روی بلوک موتور | متوسط | | Volkswagen | Passat | روی بلوک موتور | متوسط | | Volkswagen | Golf | روی بلوک موتور | متوسط | | Volkswagen | T-Roc | روی بلوک موتور | متوسط | | Volkswagen | Touareg | روی بلوک موتور | متوسط تا دشوار |

در خودروهای فولکس‌واگن، علاوه بر حک مشخصات روی موتور، ممکن است اطلاعات مربوط به کد موتور در برچسب مشخصات خودرو یا مدارک سرویس نیز وجود داشته باشد؛ اما برای تطبیق شماره موتور باید خود موتور نیز بررسی شود.

### ولوو

| برند | مدل‌های رایج | محل تقریبی شماره موتور | میزان دسترسی | | ----- | ------------ | ---------------------- | -------------- | | Volvo | XC40 | روی بلوک موتور | متوسط | | Volvo | XC60 | روی بلوک موتور | متوسط تا دشوار | | Volvo | XC90 | روی بلوک موتور | دشوار | | Volvo | S60 | روی بلوک موتور | متوسط | | Volvo | S90 | روی بلوک موتور | متوسط تا دشوار |

در ولوو نیز نوع موتور و نسل خودرو تعیین‌کننده محل دقیق شماره است و برای بررسی خودروهای وارداتی بهتر است محل شماره با دفترچه فنی همان مدل تطبیق داده شود.

یک نکته مهم درباره جدول

این جدول برای **راهنمای اولیه و پیدا کردن محدوده شماره موتور** تهیه شده است، نه برای جایگزین کردن دفترچه تعمیراتی یا دستورالعمل رسمی همان خودرو.

حتی در یک مدل مشخص ممکن است چند موتور مختلف نصب شده باشد. برای مثال، دفترچه رسمی هیوندای توسان برای موتورهای Smartstream G1.6 T-GDi، G2.0، G2.5 GDi و D2.0 محل‌های متفاوتی را برای شماره موتور نشان می‌دهد.

بنابراین اگر هنگام کارشناسی خودرو شماره موتور در محل مورد انتظار پیدا نشد، نباید بلافاصله آن را نشانه مشکل دانست؛ ابتدا باید **کد موتور، سال ساخت و نسخه دقیق خودرو** مشخص شود.

جدول خلاصه برای کارشناسی سریع

| برند | محل کلی شماره موتور | دسترسی معمول | | ------------- | ---------------------- | -------------- | | Toyota | بلوک / تنه سیلندر | متوسط | | Lexus | بلوک موتور | متوسط | | Hyundai | بلوک موتور | متوسط | | Kia | بلوک موتور | متوسط | | Nissan | بلوک موتور | متوسط تا دشوار | | Mitsubishi | بلوک موتور | متوسط | | Mercedes-Benz | بلوک / بدنه موتور | متوسط تا دشوار | | BMW | بدنه موتور / Crankcase | متوسط تا دشوار | | Volkswagen | بلوک موتور | متوسط | | Volvo | بلوک موتور | متوسط تا دشوار |

### شماره موتور تویوتا

در محصولات تویوتا، شماره موتور معمولاً روی بلوک موتور حک می‌شود، اما محل دقیق آن با توجه به نوع موتور و مدل خودرو تغییر می‌کند.

در برخی مدل‌های تویوتا این شماره در قسمت جانبی بلوک موتور و در برخی دیگر در قسمت جلو یا عقب بلوک قرار دارد. بنابراین برای خودروهایی مانند **Toyota Land Cruiser، Camry، Corolla، RAV4 و Yaris** نباید بدون توجه به کد موتور، یک محل ثابت را معیار قرار داد.

در برخی مدل‌های قدیمی‌تر تویوتا، شماره موتور در قسمت تنه سیلندر قابل مشاهده است. برای نمونه، منابع داخلی محل شماره موتور برخی مدل‌های لندکروز را روی تنه سیلندر گزارش کرده‌اند.

### شماره موتور لکسوس

در خودروهای لکسوس نیز شماره موتور روی خود موتور یا بلوک موتور قرار دارد و محل آن به موتور مورد استفاده بستگی دارد.

برای خودروهایی مانند **Lexus RX، NX، ES و LX** بهتر است شماره موتور بر اساس کد موتور و دفترچه همان مدل بررسی شود؛ زیرا تفاوت در طراحی موتور می‌تواند محل دسترسی را تغییر دهد.

### شماره موتور هیوندای

هیوندای شماره موتور را روی بلوک موتور حک می‌کند و محل دقیق آن بسته به موتور متفاوت است. دفترچه‌های رسمی هیوندای برای موتورهای مختلف مانند **Smartstream G1.6 T-GDi** و **G2.0 Atkinson** محل شماره موتور را روی بلوک مشخص کرده‌اند.

در خودروهای هیوندای مانند **Tucson، Santa Fe، Sonata، Elantra و Palisade** ممکن است برای مشاهده شماره موتور به نور مناسب، آینه بازرسی یا حتی دسترسی از قسمت پایین خودرو نیاز باشد.

در برخی مدل‌های قدیمی‌تر هیوندای نیز شماره موتور در قسمت‌های مختلف تنه سیلندر قرار داشته است.

### شماره موتور کیا

در خودروهای کیا نیز شماره موتور روی بلوک موتور حک می‌شود. دفترچه رسمی کیا برای مدل‌های مختلف محل شماره موتور را روی بلوک موتور مشخص می‌کند.

در مدل‌هایی مانند **Kia Sportage، Sorento، K5 و Carnival** محل دقیق بسته به موتور و نسل خودرو متفاوت است.

بنابراین هنگام کارشناسی خودرو بهتر است مدل دقیق و نوع موتور مشخص شود و سپس محل شماره موتور بررسی شود.

### شماره موتور نیسان

در محصولات نیسان، شماره موتور نیز روی بلوک موتور حک می‌شود و محل آن به نوع موتور بستگی دارد.

در برخی خودروهای نیسان، شماره در قسمت انتهایی بلوک و نزدیک محل اتصال موتور و گیربکس قرار دارد. برای نمونه، در برخی مدل‌های نیسان پیکاپ محل شماره موتور در انتهای بلوک سیلندر گزارش شده است.

در مدل‌هایی مانند **Nissan Patrol، X-Trail، Qashqai، Murano و Pathfinder** محل دقیق باید بر اساس موتور همان خودرو بررسی شود.

### شماره موتور میتسوبیشی

در خودروهای میتسوبیشی نیز شماره موتور روی بلوک موتور قرار دارد و محل آن بسته به موتور متفاوت است.

در خودروهای پرکاربردی مانند **Mitsubishi Outlander، ASX و Pajero** بهتر است قبل از مراجعه برای کارشناسی، محل دقیق شماره موتور همان کد موتور بررسی شود.

این موضوع در خودروهای وارداتی اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا یک مدل ممکن است در بازارهای مختلف با پیشرانه‌های متفاوت عرضه شده باشد.

### شماره موتور مرسدس‌بنز

در مرسدس‌بنز، شماره یا کد شناسایی موتور روی خود موتور حک می‌شود و محل آن با توجه به خانواده موتور تغییر می‌کند.

در برخی موتورهای مرسدس، شماره روی بلوک و در نزدیکی قسمت اتصال موتور و گیربکس قرار گرفته است. منابع تخصصی نیز تأکید می‌کنند که محل دقیق در موتورهای مختلف مرسدس متفاوت است.

در خودروهایی مانند **C-Class، E-Class، GLA، GLC و GLE** بنابراین بهتر است شماره موتور بر اساس کد موتور همان خودرو بررسی شود.

### شماره موتور BMW

در BMW نیز باید بین VIN و شماره یا کد موتور تفاوت قائل شد.

شماره یا مشخصات موتور روی خود موتور قرار دارد و محل آن بسته به موتور تغییر می‌کند. برای برخی موتورهای BMW محل مشخصات موتور در قسمت جلویی موتور و زیر سرسیلندر گزارش شده است.

در مدل‌های **BMW سری 3، سری 5، X3، X5 و X6** محل دقیق شماره موتور به موتور نصب‌شده روی خودرو بستگی دارد.

### شماره موتور فولکس‌واگن

در محصولات فولکس‌واگن، علاوه بر حک شدن مشخصات روی موتور، اطلاعات مربوط به کد موتور ممکن است روی برچسب اطلاعات خودرو نیز درج شده باشد.

در برخی محصولات گروه فولکس‌واگن، اطلاعات خودرو در برچسب مشخصات داخل دفترچه سرویس یا قسمت محل چرخ زاپاس درج می‌شود؛ با این حال برای شناسایی خود موتور، بررسی حک روی موتور اهمیت دارد.

چرا شماره موتور هنگام خرید خودرو مهم است؟

هنگام خرید خودرو، صرفاً بررسی ظاهر، بدنه و وضعیت فنی موتور کافی نیست. شماره موتور نیز باید با اطلاعات ثبت‌شده در مدارک خودرو تطبیق داده شود.

اگر شماره موتور خوانا نباشد، بخشی از آن آسیب دیده باشد یا نشانه‌هایی از دستکاری در محل حک شماره مشاهده شود، موضوع باید با دقت بیشتری بررسی شود.

این مسئله به‌خصوص برای خودروهای وارداتی و کارکرده اهمیت دارد؛ زیرا سابقه تعمیرات اساسی یا تعویض موتور می‌تواند روی وضعیت مدارک و فرآیندهای قانونی خودرو اثر بگذارد.

اگر شماره موتور پیدا نشد چه کار کنیم؟

پیدا نشدن شماره موتور لزوماً به معنی وجود مشکل نیست.

در بعضی خودروها شماره در محلی قرار دارد که از بالای موتور دیده نمی‌شود. همچنین ممکن است به‌دلیل آلودگی، روغن، زنگ‌زدگی یا محدودیت دسترسی، خواندن شماره دشوار باشد.

در این شرایط:

1. ابتدا دفترچه یا اطلاعات فنی همان مدل بررسی شود. 2. سطح محل احتمالی شماره با روش مناسب تمیز شود. 3. از چراغ و آینه بازرسی استفاده شود. 4. در صورت نیاز خودرو روی جک یا بالابر بررسی شود. 5. اگر شماره غیرطبیعی، مخدوش یا دستکاری‌شده به نظر رسید، کارشناسی تخصصی انجام شود.

**تراشیدن، سنباده‌زدن یا دستکاری محل شماره موتور برای خواناتر شدن آن توصیه نمی‌شود.**

شماره موتور در زمان کارشناسی خودرو

در کارشناسی خودرو، شماره موتور فقط برای پیدا کردن چند رقم روی بلوک موتور بررسی نمی‌شود؛ بلکه باید تطبیق اطلاعات و وضعیت فیزیکی محل حک شماره نیز مورد توجه قرار گیرد.

کارشناس باید مواردی مانند خوانا بودن شماره، وضعیت سطح اطراف آن و تطابق اطلاعات با مدارک خودرو را بررسی کند.

در خودروهای وارداتی نیز بهتر است علاوه بر شماره موتور، **VIN، مشخصات خودرو، مدل موتور و مدارک واردات و مالکیت** نیز با یکدیگر تطبیق داده شوند.

نکته مهم برای خرید خودرو در کیش

در بازار خودروهای وارداتی کیش، شناخت شماره موتور اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا بسیاری از خودروهای موجود در بازار، مدل‌های وارداتی با مشخصات فنی متفاوت از نسخه‌های عرضه‌شده در بازار ایران هستند.

بنابراین هنگام خرید خودروهایی مانند تویوتا، لکسوس، هیوندای، کیا، نیسان، میتسوبیشی، مرسدس‌بنز و BMW، بهتر است صرفاً به نام مدل خودرو اکتفا نشود و **کد و مشخصات دقیق موتور** نیز بررسی شود.

محل شماره موتور نیز باید بر اساس همان مدل و موتور مشخص شود، نه صرفاً بر اساس برند خودرو.

چک‌لیست سریع بررسی شماره موتور خودرو

**قبل از خرید خودرو این موارد را بررسی کنید:**

☐ شماره موتور پیدا و خوانده شود.

☐ شماره موتور با مدارک خودرو تطبیق داده شود.

☐ شماره شاسی یا VIN با مدارک مطابقت داشته باشد.

☐ محل حک شماره موتور از نظر آثار غیرطبیعی بررسی شود.

☐ در صورت کثیفی، محل شماره به‌صورت اصولی تمیز شود.

☐ در صورت دشواری دسترسی، خودرو توسط کارشناس بررسی شود.

☐ در خودروهای وارداتی، مشخصات موتور با مدل و مدارک خودرو تطبیق داده شود.

☐ در صورت مشاهده آثار مشکوک روی محل شماره، معامله تا زمان بررسی تخصصی انجام نشود.

### نکته طلایی برای خریدار

در زمان خرید خودروی کارکرده، فقط **پیدا کردن شماره موتور** کافی نیست. شماره باید از نظر خوانایی و وضعیت محل حک بررسی شده و با اطلاعات ثبت‌شده در مدارک خودرو تطبیق داده شود. هرگونه آثار غیرعادی مانند تراش‌خوردگی، تغییر شکل سطح، حک مجدد یا ناخوانا بودن غیرطبیعی شماره باید توسط کارشناس بررسی شود.

برای خودروهای وارداتی نیز بهتر است علاوه بر شماره موتور، **VIN، مدل، سال ساخت، کد موتور و مدارک خودرو** به‌صورت همزمان کنترل شوند.

جمع‌بندی

شماره موتور یکی از مهم‌ترین شناسه‌های فنی خودرو است، اما محل آن در تمام خودروها یکسان نیست. در بسیاری از خودروها شماره روی بلوک موتور حک می‌شود، اما جای دقیق آن می‌تواند با توجه به مدل، نسل و نوع موتور تغییر کند. دفترچه‌های رسمی هیوندای و کیا نیز محل شماره موتور را برای هر موتور به‌صورت جداگانه مشخص می‌کنند.

برای خریدار خودرو، مهم‌تر از حفظ کردن محل شماره موتور تمام برندها، شناخت روش صحیح بررسی و تطبیق آن با مدارک خودرو است. این موضوع در خرید خودروهای وارداتی و کارکرده می‌تواند بخشی مهم از فرآیند کارشناسی پیش از معامله باشد.

**نکته:** محل دقیق شماره موتور باید برای مدل و کد موتور مشخص همان خودرو تأیید شود؛ اطلاعات کلی برند به‌تنهایی برای تعیین محل دقیق کافی نیست.