چین ممنوعیت دستگیره‌های کاملاً مخفی خودرو را در مقررات جدید ایمنی تأکید کرد
چین در ۱۹ مهر ۱۴۰۵ پیش‌نویس مقررات سخت‌گیرانه‌تری را برای طراحی و آزمایش خودروها مطرح کرد. این پیشنهاد، دستگیره‌های کاملاً مخفی، نمایشگرهای تاشو یا انعطاف‌پذیر و استفاده از صندلی‌های چرخان یا موسوم به «صفرجاذبه» هنگام رانندگی را هدف قرار می‌دهد. همچنین خودروسازان ملزم خواهند شد برای عملکردهای مهمی مانند چراغ‌ها و برف‌پاک‌کن‌ها، کنترل‌های فیزیکی در نظر بگیرند.
چین چرا به‌دنبال تغییر طراحی خودروهاست؟
خودروسازان در سال‌های اخیر برای مدرن‌تر کردن ظاهر خودروها، استفاده از دستگیره‌های مخفی، نمایشگرهای بزرگ لمسی و تجهیزات الکترونیکی پیشرفته را افزایش داده‌اند. این طراحی‌ها به‌ویژه در خودروهای برقی و مدل‌های جدید شرکت‌های چینی رواج پیدا کرده‌اند.
بااین‌حال، توسعه سریع محصولات باعث شده موضوع ایمنی طراحی نیز اهمیت بیشتری پیدا کند. اگر یک قابلیت الکترونیکی در شرایط اضطراری از کار بیفتد یا عملکرد آن برای سرنشینان و نیروهای امدادی روشن نباشد، ممکن است دسترسی به امکانات ضروری دشوار شود.
وزارت صنعت و فناوری اطلاعات چین در پیشنهاد جدید خود اعلام کرده است که برخی خودروسازان مدل‌های تازه را بدون انجام اعتبارسنجی و آزمون کافی وارد مرحله تولید کرده‌اند. هدف مقررات پیشنهادی، تقویت نظارت بر طراحی‌های نوآورانه و اطمینان از ایمنی محصولات پیش از عرضه به بازار است.
دستگیره‌های کاملاً مخفی خودرو چه مشکلی دارند؟
دستگیره‌های مخفی معمولاً به شکلی طراحی می‌شوند که هنگام قفل بودن خودرو یا در حالت عادی، تقریباً هم‌سطح بدنه قرار می‌گیرند. برخی از آن‌ها با نزدیک‌شدن راننده، لمس یک قسمت مشخص یا فرمان الکترونیکی از بدنه بیرون می‌آیند.
این طراحی ظاهر خودرو را ساده‌تر و یکپارچه‌تر می‌کند؛ اما در بعضی مدل‌ها، استفاده از دستگیره به عملکرد قطعات برقی و سیستم‌های کنترلی وابسته است.
در شرایطی مانند تصادف، قطع برق یا آسیب‌دیدن سامانه‌های الکترونیکی، دسترسی به درها می‌تواند به مسئله‌ای مهم تبدیل شود. اگر سازوکار بازکردن در به‌وضوح قابل مشاهده نباشد یا روش مکانیکی مناسبی وجود نداشته باشد، خروج سرنشینان و دسترسی نیروهای امدادی ممکن است دشوارتر شود.
به همین دلیل، مقررات جدید چین بر قابلیت دسترسی، عملکرد قابل اطمینان و حفظ سازوکارهای فیزیکی بازکردن در خودرو تأکید دارد.
آیا ممنوعیت دستگیره‌های مخفی قطعی شده است؟
باید میان دو موضوع تفاوت قائل شد.
در فوریه ۲۰۲۶، چین استاندارد جداگانه‌ای برای ایمنی دستگیره‌های خودرو اعلام کرد که بر اساس آن، درهای خودرو باید به سازوکار مکانیکی بازشدن از داخل و خارج مجهز باشند. زمان اجرای این استاندارد برای مدل‌های جدید از اول ژانویه ۲۰۲۷ و برای مدل‌هایی که پیش‌تر تأیید شده‌اند، تا اول ژانویه ۲۰۲۹ تعیین شده است.
در اکتبر ۲۰۲۶، موضوع دستگیره‌های کاملاً مخفی بار دیگر در قالب پیش‌نویس گسترده‌تری درباره طراحی و آزمون خودرو مطرح شد. این پیش‌نویس علاوه بر دستگیره‌ها، چند قابلیت طراحی دیگر را نیز در بر می‌گیرد.
بنابراین، خبر جدید به معنای آن نیست که همه این محدودیت‌ها از همین امروز اجرا شده‌اند. پیش‌نویس مقررات گسترده‌تر هنوز در مرحله بررسی و دریافت نظرات عمومی است و جزئیات نهایی آن باید پس از طی فرایند قانونی مشخص شود.
کدام امکانات طراحی خودرو نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرند؟
مقررات پیشنهادی چین فقط به دستگیره‌های مخفی محدود نمی‌شود. چند قابلیت دیگر نیز در این طرح مورد توجه قرار گرفته‌اند.
### نمایشگرهای تاشو و انعطاف‌پذیر
برخی خودروهای جدید از نمایشگرهای متحرک، تاشو یا انعطاف‌پذیر برای ایجاد فضای متفاوت در کابین استفاده می‌کنند. پیش‌نویس جدید این نوع طراحی‌ها را نیز هدف قرار داده است.
اهمیت این موضوع به ارزیابی ایمنی قطعات و عملکرد آن‌ها در محیط خودرو مربوط می‌شود؛ فضایی که در آن لرزش، تغییر دما، ضربه و استفاده مداوم می‌توانند بر دوام تجهیزات اثر بگذارند.
### صندلی‌های چرخان و صندلی‌های موسوم به صفرجاذبه
برخی مدل‌ها برای افزایش راحتی سرنشینان از صندلی‌هایی استفاده می‌کنند که قابلیت تغییر زاویه یا چرخش دارند. در طرح چین، استفاده از صندلی‌های چرخان یا موسوم به صفرجاذبه هنگام حرکت خودرو محدود می‌شود.
این تصمیم بر اهمیت وضعیت صحیح نشستن و حفظ شرایط ایمن رانندگی تأکید دارد. البته جزئیات دقیق دامنه شمول و نحوه اجرای این بخش باید در نسخه نهایی مقررات مشخص شود.
### کنترل‌های فیزیکی برای امکانات مهم
یکی دیگر از محورهای مهم، الزام حفظ کنترل‌های فیزیکی برای عملکردهایی مانند چراغ‌ها و برف‌پاک‌کن‌هاست.
در سال‌های اخیر، برخی خودروسازان بسیاری از تنظیمات خودرو را به نمایشگر مرکزی منتقل کرده‌اند. اما استفاده از صفحه لمسی برای همه عملکردها می‌تواند در برخی شرایط، توجه راننده را از مسیر منحرف کند.
حفظ کنترل‌های فیزیکی برای عملکردهای مهم می‌تواند دسترسی سریع‌تر به آن‌ها را آسان کند؛ به‌خصوص زمانی که راننده باید در شرایط نامساعد جوی یا اضطراری واکنش نشان دهد.
مقررات جدید از چه زمانی اجرا می‌شوند؟
بر اساس پیش‌نویس اعلام‌شده در ۱۰ اکتبر ۲۰۲۶، فرایند اعمال الزامات در دو مرحله پیش‌بینی شده است.
از اول ژانویه ۲۰۲۷، خودروسازانی که برای تأیید مدل‌های جدید اقدام می‌کنند، باید اطلاعات فنی بیشتری درباره طراحی‌های نوآورانه و فرایند آزمون و اعتبارسنجی ارائه دهند. مدل‌هایی که آزمایش کافی نداشته باشند یا اطلاعات نادرست ارائه کنند، ممکن است تأییدیه لازم را دریافت نکنند.
برای مدل‌هایی که پیش‌تر تأیید شده‌اند، مهلت ارائه اطلاعات مربوط به طراحی‌های نوآورانه تا اول ژوئیه ۲۰۲۷ تعیین شده است. اگر در بررسی‌ها خطر ایمنی شناسایی شود و الزامات رعایت نشده باشند، توقف تولید یا فراخوان خودروها می‌تواند در دستور کار قرار بگیرد.
بااین‌حال، این تاریخ‌ها مربوط به پیش‌نویس جدید هستند و نتیجه نهایی به متن مصوب و جزئیات اجرای آن بستگی خواهد داشت. برای دستگیره‌های مخفی نیز استاندارد جداگانه‌ای وجود دارد که زمان‌بندی خاص خود را دارد.
کدام خودروسازان ممکن است تحت تأثیر قرار بگیرند؟
دستگیره‌های مخفی در تعدادی از خودروهای برقی و مدل‌های مدرن از برندهای مختلف استفاده شده‌اند. تسلا از شرکت‌هایی بود که این سبک طراحی را رواج داد و برخی تولیدکنندگان چینی نیز از راهکارهای مشابه بهره گرفتند.
در صورت نهایی‌شدن مقررات، شرکت‌هایی که محصولات مجهز به دستگیره‌های کاملاً مخفی یا دیگر قابلیت‌های مشمول این محدودیت را در چین عرضه می‌کنند، ممکن است نیاز به اصلاح طراحی داشته باشند.
این اصلاحات می‌تواند شامل تغییر سازوکار بازکردن در، افزودن راهکار مکانیکی، بازنگری در کابین یا انجام آزمون‌های بیشتر باشد. میزان هزینه و گستره تغییرات نیز به طراحی هر مدل و شرایط نهایی مقررات وابسته است.
بااین‌حال، نمی‌توان نتیجه گرفت که تمام خودروهای تسلا، شیائومی یا دیگر برندها به شکل یکسان تحت تأثیر قرار می‌گیرند؛ زیرا نوع دستگیره، سازوکار اضطراری و تاریخ تأیید هر مدل اهمیت دارد.
آیا مقررات چین بر طراحی خودروهای جهان اثر می‌گذارد؟
چین یکی از بزرگ‌ترین بازارهای خودرو در جهان است و بسیاری از خودروسازان بین‌المللی برای فروش محصولات خود به این کشور اهمیت ویژه‌ای قائل‌اند.
اگر یک شرکت بخواهد محصولی را در بازار چین عرضه کند، رعایت استانداردهای اجباری این کشور برای آن مدل ضروری خواهد بود. این الزام می‌تواند خودروسازان را به اصلاح طراحی محصولات اختصاصی بازار چین وادار کند.
در برخی موارد، شرکت‌ها ممکن است ترجیح دهند از یک طراحی مشترک برای چند بازار استفاده کنند تا هزینه توسعه و تولید نسخه‌های متفاوت کاهش یابد. در چنین شرایطی، مقررات چین می‌تواند به‌طور غیرمستقیم بر طراحی مدل‌هایی که در کشورهای دیگر عرضه می‌شوند نیز اثر بگذارد.
بااین‌حال، این نتیجه قطعی نیست. مقررات ایمنی در کشورهای مختلف تفاوت دارند و هر بازار ممکن است استانداردها و زمان‌بندی مخصوص خود را داشته باشد.
آیا این تصمیم سرعت نوآوری در صنعت خودرو را کاهش می‌دهد؟
مقررات سخت‌گیرانه‌تر ممکن است روند تأیید برخی قابلیت‌های جدید را طولانی‌تر کند و هزینه آزمون و توسعه را افزایش دهد. اما از سوی دیگر، می‌تواند شرکت‌ها را به ارزیابی دقیق‌تر عملکرد تجهیزات و بررسی شرایط اضطراری پیش از عرضه خودرو ملزم کند.
نوآوری در صنعت خودرو تنها به ظاهر یا امکانات دیجیتال محدود نمی‌شود. دوام قطعات، سهولت استفاده، امکان تعمیر و نگهداری و ایمنی در شرایط غیرعادی نیز بخش مهمی از کیفیت یک محصول هستند.
به همین دلیل، نتیجه این سیاست به نحوه اجرای آن بستگی دارد. اگر مقررات روشن و متناسب با سطح خطر تدوین شوند، می‌توانند میان نوآوری و ایمنی تعادل ایجاد کنند. در مقابل، اجرای نامتناسب ممکن است هزینه توسعه محصولات را افزایش دهد.
جمع‌بندی
چین در اکتبر ۲۰۲۶ پیش‌نویس مقررات گسترده‌تری برای نظارت بر طراحی و آزمایش خودروها مطرح کرد. این طرح دستگیره‌های کاملاً مخفی، نمایشگرهای تاشو و انعطاف‌پذیر، استفاده از برخی صندلی‌های خاص هنگام رانندگی و حذف کنترل‌های فیزیکی عملکردهای مهم را هدف قرار می‌دهد.
موضوع اصلی این مقررات، افزایش ایمنی خودروهای مدرن و جلوگیری از عرضه محصولاتی است که قابلیت‌های نوآورانه آن‌ها بدون آزمون و اعتبارسنجی کافی وارد مرحله تولید شده‌اند.
برای درک دقیق خبر باید توجه داشت که استاندارد دستگیره‌های مکانیکی خودرو پیش‌تر به‌طور جداگانه اعلام شده بود و مقررات گسترده‌تر اکتبر هنوز در مرحله پیشنهاد قرار دارد.
در صورت نهایی‌شدن این ضوابط، خودروسازان فعال در چین باید طراحی محصولات و فرایند تأیید فنی خود را با الزامات جدید تطبیق دهند. این تحول همچنین می‌تواند بر روند طراحی خودروهای برقی و تجهیزات کابین در بازارهای دیگر اثر بگذارد.
در نهایت، پیام اصلی این تصمیم روشن است: **در صنعت خودرو، طراحی مدرن و امکانات دیجیتال باید در کنار دسترسی آسان، قابلیت اطمینان و ایمنی واقعی قرار بگیرند.**
**تاریخ خبر:** ۱۸ مهر ۱۴۰۵ | ۱۰ اکتبر ۲۰۲۶
**تاریخ به‌روزرسانی:** ۱۹ مهر ۱۴۰۵ | ۱۱ اکتبر ۲۰۲۶
**منبع اطلاعات:** گزارش‌های خبری بین‌المللی و اطلاعات منتشرشده درباره پیش‌نویس مقررات وزارت صنعت و فناوری اطلاعات چین.
