خرید خودرو در قشم؛ پلاک، محدوده تردد و قواعد سال ۱۴۰۵
پیش از خرید خودرو در قشم بدانید پلاک دائم و ورود موقت چه فرقی دارند، خودرو تا کجا می‌تواند تردد کند و چه چیزهایی را باید استعلام بگیرید.
قشم بزرگ‌ترین جزیره خلیج فارس است و بازار خودروی وارداتی‌اش در سال ۱۴۰۵ پرتحرک بوده است. اما آنچه در قشم می‌خرید خودرویی با پلاک منطقه آزاد است و قواعد خودش را دارد؛ قواعدی که در یک سال گذشته چند بار تغییر کرده‌اند. این راهنما بر پایه آنچه تا ابتدای مهر ۱۴۰۵ رسماً اعلام شده نوشته شده است.
واردات خودرو به قشم در سال ۱۴۰۵
امیرعلی داوود، مدیر گمرک منطقه آزاد قشم، در خرداد ۱۴۰۵ اعلام کرد پس از حدود هفت سال محدودیت، واردات قطعی خودروی سواری کارکرده با حداکثر پنج سال عمر به قشم آزاد شده است. به گفته او، واردات برای پلاک دائم فقط با کارت بازرگانی انجام می‌شود و طبق گزارش‌های همان روزها، با این سقف پنج‌ساله پلاک دائم در ۱۴۰۵ به مدل‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۶ داده می‌شود. او همچنین گفت تعرفه خودروهای هیبریدی به پنج درصد کاهش یافته است.
پلاک دائم یا ورود موقت؛ نخستین پرسش از فروشنده
در قشم خودرو با دو رویه وارد می‌شود: ورود قطعی با پلاک دائم منطقه آزاد و ورود موقت. به گفته مدیر گمرک قشم، ورود موقت از سال ۱۴۰۳ در قشم اجرا می‌شود. طبق گزارش‌های خرداد ۱۴۰۵ که یکی از آن‌ها به نقل از یک واردکننده است، در این رویه خودرویی با عمر کمتر از ده سال مجوزی دوساله می‌گیرد. این خودرو پلاک موقت سفید دارد، فقط درون قشم دست‌به‌دست می‌شود و نه به سرزمین اصلی می‌رود نه پلاک ملی می‌گیرد.
درباره تمدید این مجوز دو روایت هست: در گزارش‌های خرداد ۱۴۰۵ از مجوز دوساله‌ای سخن رفته که هر شش ماه تمدید می‌شود و بخشنامه پلیس راهور فراجا که خبرش در خرداد ۱۴۰۴ منتشر شد از اعتبار حداکثر دوساله‌ای می‌گوید که هر دو سال یک بار تا سقف ده سال تمدید می‌شود. اعتبار مجوز همان خودرو را از گمرک قشم استعلام کنید. به همین دلیل نخستین پرسش از فروشنده این است که خودرو پلاک دائم دارد یا با ورود موقت آمده است.
خودروی پلاک قشم تا کجا می‌تواند برود
طبق تبصره ماده ۱۶ آیین‌نامه راهنمایی و رانندگی، خودروی پلاک منطقه آزاد فقط در محدوده مصوب همان منطقه تردد می‌کند و این محدوده برای پلاک کیش و قشم خود جزیره است. از ۷ تیر ۱۴۰۵ طرح تردد این خودروها در سراسر استان هرمزگان رسماً آغاز شد، اما این اجازه هم زمان‌دار است: مهلت آن ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ بود و در ۳۱ شهریور، هم برای هرمزگان و هم برای سراسر کشور، تا پایان آذر ۱۴۰۵ تمدید شد. به گفته رئیس پلیس راهور هرمزگان، فقط خودروهای مدل ۲۰۱۱ به بالا مشمول این طرح‌اند و خودروهای دارای پلاک قدیمی یا پلاک گذر موقت مشمول نیستند. مالک باید پس از طی مراحلی که سازمان منطقه آزاد، گمرک و پلیس راهور تعیین کرده‌اند، مجوز تردد بگیرد. به گفته او، با خودرویی که بدون مجوز بیرون از محدوده مجاز تردد کند، مانند خودروی قاچاق برخورد می‌شود.
رئیس پلیس راهور فراجا در ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ اعلام کرد خودروهای پلاک کیش و قشم تا پایان آذر ۱۴۰۵ با همان پلاک منطقه آزاد در سراسر کشور مجاز به تردد هستند. این مجوز موقت است و هنوز اعلام نشده پس از ۳۰ آذر ۱۴۰۵ چه می‌شود. رئیس پلیس راهور هرمزگان در ۲۳ شهریور ۱۴۰۵، پیش از این تمدید، گفته بود مالکان خودروهای پلاک قشم باید یا تردد خود را به محدوده منطقه آزاد قشم محدود کنند یا پلاک را تبدیل کنند تا خودرویشان توقیف نشود. تصمیم خرید را بر پایه این مجوز موقت نگیرید.
طرح هرمزگان با مصوبه شورای تأمین استان اجرا شده است، از این رو برای ادامه آن پس از آذر اطلاعیه‌های رسمی را دنبال کنید. برای بعد از پایان مجوز سراسری، مقام‌ها درباره اینکه خودروی پلاک قشم چند بار در سال می‌تواند به سرزمین اصلی برود عددهای متفاوتی گفته‌اند؛ این را از پلیس راهور جویا شوید. محدوده تردد خودروی ورود موقت را هم جداگانه روشن کنید.
پلاک ملی فقط برای خودروهای قدیمی‌تر
طبق آیین‌نامه اجرایی ماده ۱۱ قانون ساماندهی صنعت خودرو که مرداد ۱۴۰۴ اعلام شد، خودروی منطقه آزاد برای گرفتن پلاک ملی باید تا ۲۴ تیر ۱۴۰۳ وارد منطقه شده باشد و سال ساختش ۲۰۱۳ به بالا باشد؛ همان آیین‌نامه شرط کرده بود که کمتر از پنج سال از ورود خودرو گذشته باشد، اما فراخوان‌های ۱۴۰۵ خودروهایی را پذیرفته‌اند که سال‌ها پیش وارد شده‌اند، پس اجرای این شرط را استعلام کنید. فراخوان‌هایی که مناطق آزاد دیگر در شهریور و مهر ۱۴۰۵ داده‌اند، بازه مدل ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۸ و سقف حجم موتور ۲۵۰۰ سی‌سی را آورده‌اند و برندهایی مانند فراری، لامبورگینی، پورشه، مازراتی و بوگاتی را اصلاً مشمول تبدیل پلاک نمی‌دانند. با این حال وزارت صمت در خرداد ۱۴۰۵ ثبت سفارش خودروهای بالای ۲۵۰۰ سی‌سی را که پیش از ابلاغ آیین‌نامه وارد مناطق آزاد شده بودند ممکن کرد. بازه مدل، شرط پنج سال، تاریخ ورود و وضعیت حجم موتور را برای خودروی مشخص از گمرک قشم استعلام بگیرید.
هزینه تبدیل کم نیست: عوارضی هم‌اندازه حقوق ورودی سال ۱۴۰۴ به‌علاوه مالیات، و تخفیف ۲۰ درصدی سود بازرگانی فقط تا پایان ۱۴۰۵ می‌ماند. طبق اعلام مرداد ۱۴۰۴، مهلت ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت تا ۱۶ خرداد ۱۴۰۶ است، مالک و واردکننده باید یک نفر باشند و هر شخص حقیقی فقط یک خودرو را می‌تواند از این مسیر وارد کند.
نتیجه عملی ساده است: خودرویی که در سال ۱۴۰۵ وارد قشم شده، شرط تاریخ ورود در قواعد فعلی را ندارد. اگر فروشنده‌ای می‌گوید چنین خودرویی بعداً پلاک ملی می‌گیرد، مبنای کتبی حرفش را بخواهید و از گمرک منطقه آزاد قشم استعلام بگیرید.
از چه کسی بخرید و پول را به چه کسی بدهید
چون واردات برای پلاک دائم فقط با کارت بازرگانی انجام می‌شود، خودروی تازه‌وارد را یک دارنده کارت بازرگانی وارد کرده است؛ از فروشنده بپرسید واردکننده کیست و خودش چه نسبتی با او دارد. معاون اقتصادی سازمان منطقه آزاد قشم در مرداد ۱۴۰۵ اعلام کرد واردکنندگان می‌توانند خریدار نهایی را مستقیم به واحد شماره‌گذاری معرفی کنند. از سوی دیگر، سخنگوی منطقه آزاد انزلی گفته است ممنوعیت ترخیص و شماره‌گذاری خودروهای وارداتی به نام اشخاص حقیقی که به استناد ابلاغیه پلیس راهور از اول شهریور ۱۴۰۵ اجرا می‌شود، همه مناطق آزاد را در بر می‌گیرد. مقام‌های قشم هنوز توضیح نداده‌اند این دو چگونه کنار هم اجرا می‌شوند. پیش از پرداخت از فروشنده و سازمان منطقه آزاد قشم روشن کنید سند به نام چه کسی صادر می‌شود و آیا برای شماره‌گذاری به نام شما سکونت در قشم لازم است.
پیش‌فروش خودروی وارداتی در مناطق آزاد از تیر ۱۴۰۵ ممنوع است؛ برای خودرویی که هنوز نرسیده پولی ندهید. مدیر گمرک منطقه آزاد قشم هم در خرداد ۱۴۰۵ گفت افرادی سودجو از مالکان هزینه‌های اضافی گرفته‌اند و توصیه کرد متقاضیان پیش از هر پرداخت، میزان و روش پرداخت‌های قانونی را از مدیریت گمرک استعلام کنند.
سفر به قشم و بازدید حضوری
به قشم سه راه می‌رسد: پرواز به فرودگاه بین‌المللی قشم، مسیر زمینی تا بندر پهل در شهرستان بندر خمیر و سپس لندینگ‌کرافت تا بندر لافت، و مسیر دریایی از بندرعباس. مسیر پهل به لافت خودرو هم جابه‌جا می‌کند. برنامه حرکت لندینگ‌کرافت‌ها و ساعت کار بنادر را پیش از سفر جویا شوید.
هنگام بازدید، شماره شاسی و موتور را با سند و مدارک گمرکی تطبیق دهید و خلافی خودرو را از پلیس راهور استعلام بگیرید. سابقه تصادف یا تعمیر بدنه همیشه با یک نگاه معلوم نمی‌شود، از این رو بازدید یک کارشناس مستقل پیش از پرداخت را جدی بگیرید.
پیش از امضا، این پرسش‌ها را روشن کنید
خودرو پلاک دائم دارد یا با ورود موقت آمده است؟ مدلش شرط طرح تردد هرمزگان را دارد؟ سند به نام چه کسی صادر می‌شود و شرط سکونت دارد یا نه؟ فروشنده مجوز فعالیت دارد و خودرو ترخیص شده است؟ و در نظر دارید که تردد بیرون از جزیره، در هرمزگان و سراسر کشور، فعلاً فقط تا ۳۰ آذر ۱۴۰۵ مجاز است و پس از آن ممکن است فقط در محدوده منطقه آزاد قشم مجاز باشید؟
پاسخ‌های نهایی را از سازمان منطقه آزاد قشم، گمرک همین منطقه و پلیس راهور بگیرید، نه فقط از فروشنده. در اینترنشنال اتوکار نوع پلاک و وضعیت گمرکی روی هر آگهی آمده است و اگر در قشم کارشناس فعال باشد، پیش از معامله می‌توانید کارشناسی خودرو با گزارش ۱۳ قطعه‌ای بدنه را درخواست کنید.
خودروی پلاک قشم بیشتر به کار کسی می‌آید که در خود جزیره رانندگی می‌کند. قواعد این بازار زود تغییر می‌کند، پس پیش از معامله آخرین اطلاعیه‌های رسمی را ببینید.
